De EU en de VS moeten hun beleidsprioriteiten voor Centraal-Azië herbekijken, zegt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Europa heeft bijvoorbeeld zijn houding ten aanzien van Oezbekistan versoepeld terwijl het land nog altijd de mensenrechten niet respecteert, zegt de organisatie.
De volksopstand deze maand in Kirgizië "moet de Europese Unie en de Verenigde Staten wakker schudden", zegt Veronika Szente Goldston, directeur Europa en Centraal-Azië van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.
"Het loont niet om de grieven van de mensen te negeren en repressie te tolereren omdat er andere, zogezegd grotere belangen zijn", zegt Goldston. "Of die belangen nu geostrategisch zijn of niet, men kan ze zelden of nooit verdedigen zonder tegelijk voor mensenrechten en democratie te ijveren."
De recente gebeurtenissen in Oezbekistan, het Centraal-Aziatische land met het grootste aantal inwoners, 28 miljoen, zijn het beste voorbeeld, zegt ze. In maart gaf het VN-Mensenrechtencomité het land er flink van langs. Een vernietigend rapport had het onder meer over kinderarbeid, de vervolging van mensenrechtenactivisten en journalisten, wijdverspreide repressie van burgers, aanhoudende foltering en slechte behandeling van gevangenen, en de afwezigheid van een onafhankelijke rechtspraak.
Het VN-comité verweet Oezbekistan ook dat er nog altijd geen verantwoordelijken zijn aangewezen voor het bloedbad van 2005 in de stad Andijan, toen veiligheidstroepen het vuur openden op vreedzame betogers met 750 doden als gevolg.
VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon bracht deze maand een bezoek aan Oezbekistan en drong er bij president Islam Karimov op aan meer aandacht te hebben voor mensenrechten, zij het dat zijn woorden minder scherp waren dan die van het VN-Mensenrechtencomité.
Toch hebben westerse landen de laatste tijd hun houding ten aanzien van Oezbekistan gematigd vanwege geostrategische belangen, zegt Human Rights Watch. In oktober 2009 schrapten de buitenlandministers van de EU een wapenembargo tegen Oezbekistan, de enige EU-sanctie die nog overbleef, omdat er het laatste jaar "positieve stappen" gezet waren door de regering in Tasjkent, luidde het argument.
Tekenen van vooruitgang zag de EU onder meer in de "gestructureerde mensenrechtendialoog" met de EU, de ratificatie van internationale conventies tegen kinderarbeid en de introductie van de habeas corpusprocedure (voor controle op onwettige gevangenhouding).
Human Rights Watch zegt echter dat er "behalve de geïsoleerde jaarlijkse gesprekken (over mensenrechten), waarvan de inhoud en resultaten duister zijn, het laatste jaar geen enkele van de stappen die de EU citeert, gezet is."
Duitsland, dat een militaire basis heeft in Oezbekistan, was de belangrijkste pleitbezorger van de afschaffing van het embargo. De rijke olie- en gasreserves in Centraal-Azië vormen nog een potentiële reden voor de EU om zich soepeler op te stellen tegen Oezbekistan.
Ook de VS zijn minder hard voor de mensenrechtensituatie in Oezbekistan sinds de regering-Karimov vorig jaar Washington de toestemming gaf om Oezbekistan te gebruiken als transitroute naar Afghanistan en de luchtmachtbasis in Navoi te gebruiken. In 2005 hadden de VS zich moeten terugtrekken van de luchtmachtbasis nadat de Amerikanen kritiek hadden geleverd op het bloedbad in 2005.
Ondertussen duiken nieuwe verhalen over Oezbeekse mensenrechtenschendingen op in de westerse media. Eind februari kwam het verhaal naar boven over de 28-jarige psycholoog Maxim Popov, die al zeven jaar opgesloten zit. Hij werd vorig jaar veroordeeld voor "het aanzetten tot homoseksualiteit" en "het corrumperen van minderjarigen" omdat hij een organisatie voor aidspreventie heeft opgericht. Izis, Popovs organisatie, wordt onder meer gefinancierd door het VN-kinderfonds Unicef.
De kans dat de internationale gemeenschap druk uitoefent, is klein, zegt Goldston. "De vrijlating van opgesloten mensenrechtenverdedigers was voor de EU een expliciet criterium voor opheffing van de sancties. Dat de sancties nu opgeheven zijn zonder dat er vooruitgang is geboekt op dit gebied – men heeft zelfs een stap achteruit gezet – zegt alles over het gebrek aan vastberadenheid tegen de aanhoudende misbruiken van de Oezbeekse regering."
In reformatorische kerken komt het onderwerp homoseksualiteit te weinig aan de orde, vindt prof. dr. J. Hoek.
De buitengewoon hoogleraar gereformeerde spiritualiteit aan de Protestantse Theologische Universiteit sprak zaterdag in Barneveld tijdens de studiedag ”Waar zijn onze homo’s?” De dag was georganiseerd door de stichting RefoAnders en de Hervormd Gereformeerde Jeugdbond (HGJB). Voor de bijeenkomst, die bedoeld was voor iedereen die zich in de gemeente met pastoraat bezighoudt, hadden zich bijna honderd mensen opgegeven.
Prof. Hoek deed een oproep aan de kerken om openhartiger te zijn over de vragen rond homoseksualiteit. Hij deed „geen oproep om van standpunt te wijzigen inzake de ethische beoordeling van homoseksuele relaties”, omdat hij „voor de acceptatie daarvan geen grond ziet in de Bijbel.”
Hoek weigerde het dilemma te aanvaarden van acceptatie of ontkenning, omdat hij dat struisvogelpolitiek vindt. „Helderheid en openheid zijn beter dan dubbelzinnigheid en mistigheid.”
Het voormalige bestuurslid van RefoAnders zei het een gevaar te vinden dat „homoseksualiteit de aandacht krijgt die zij niet verdient en de homo de aandacht niet krijgt die hij verdient. In pastoraat aan homofiele gemeenteleden gaat het om nabij zijn in kwetsbaarheid. Deze vorm van pastoraat is in orthodox-protestantse kring nog te schaars.”
Prof. Hoek vindt het goedkoop om mensen met homogevoelens voor te houden dat ze het zware kruis van seksuele onthouding moeten dragen terwijl medegemeenteleden van dat kruis geen weet hebben en meedoen aan de genotcultuur. „Moeten we niet erkennen dat we als verwende christenen kruisdragen en zelfverloochening nauwelijks in praktijk brengen, terwijl we het wel van de homo’s vragen? Zou de gemeente christenhomo’s niet als een spiegel moeten zien?”
Aan het slot van zijn rede stond hij stil bij de gaven van homo’s, die veel voor de gemeente kunnen betekenen, onder meer op het punt van het gevoel, en voerde hij een pleidooi voor een „rehabilitatie van de vriendschap.”
Dat is een gevoelig punt, z
In een volle Beursschouwburg spraken Irene Khan en minister Steven Vanackere over armoede, mensenrechten en buitenlands beleid. ‘Hoe kan je mensenrechten promoten en tegelijk wapens verkopen en je ogen sluiten voor het gedrag van bedrijven in derdewereldlanden?’, vroeg Irene Khan zich af. ‘Europa staat in voor meer dan de helft van de hulp op wereldschaal. Maar we vergeten die invloed te gebruiken’, antwoordde minister Vanackere.
Startpunt van de zevende MO*lezing was het boek dat Irene Khan (secretaris-generaal van Amnesty International 2001-2009) onlangs publiceerde: Een ongehoorde waarheid. Daarin betoogt ze op overtuigende wijze dat armoede op allerlei manieren een grove schending is van de fundamentele rechten van de armen, maar ook dat die armen enorm geholpen zouden worden om uit hun achterstelling te geraken als hun mensenrechten beter gerespecteerd zouden worden. Armoede is immers meer dan een gebrek aan inkomen, het heeft vaak hele diepe wortels in discriminatie en repressie.
De MO*lezing van Irene Khan zette deze argumenten nog eens uitgebreid op een rijtje. In zijn responslezing volgde minister Vanackere in grote mate de redenering van Irene Khan en voegde hij een aantal bedenkingen toe. De tekst van beide lezingen verschijnt binnenkort als MO*paper.
Tijdens het debat dat volgde op beide lezingen werd –op suggestie van minister Vanackere– eerst ingegaan op de vraag of het Westen zijn pleidooi voor mensenrechten mag gebruiken om regeringen in het Zuiden bepaalde voorwaarden –bijvoorbeeld meer respect voor mensenrechten– op te leggen.
Minister Vanackere stelde dat hij daar niet helemaal zeker van is, maar dat hij anderzijds toch het gevoel heeft dat de kritiek op conditionaliteit soms te ver gaat. Hij pleitte voor een assertieve aanpak, waarbij donorregeringen hun hulp durven gebruiken om inderdaad meer aandacht voor mensenrechten te vragen. Op de vraag waarom hij dan zo diplomatisch was met de Congolese regering, antwoordde Vanackere dat de minister van Buitenlandse Zaken moet zorgen voor een dialoog en voor internationale geloofwaardigheid, terwijl de minister van Ontwikkelingssamenwerking moet zorgen voor goed gerichte hulp. ‘Voor de eerste keer is een kwart van onze hulp aan Congo voorwaardelijk gemaakt.’
Irene Khan wees er op dat de geloofwaardigheid van pleidooien voor mensenrechten vaak ondergraven worden door tegengestelde acties van dezelfde westerse regeringen: ‘Hoe kan je mensenrechten promoten en tegelijk wapens verkopen of je ogen dichtknijpen voor het gedrag van je bedrijven in dezelfde landen?’, vroeg Khan zich af. Landen die het echt menen met mensenrechten, moeten de hele context van geweld durven zien, met historische verantwoordelijkheden, commerciële belangen, interventies van buurlanden…. Pas dan kunnen voorwaarden zo geformuleerd worden dat ze de daders van schendingen raken in plaats van de slachtoffers.
Dat bracht het debat op de vraag wat een land als België kan doen om de rechten van vrouwen in Congo beter te beschermen. Irene Khan stelde daarop dat je geen simpele antwoorden kan formuleren op die vraag, omdat het geweld zo complex is en zo veel achtergronden heeft. Maar het feit dat verkrachtingen gebruikt worden als oorlogswapen, leidt ertoe dat verkrachtingen tout court gebanaliseerd worden. Geweld dat kindsoldaten gepleegd hebben, achtervolgt hen waarschijnlijk hun leven land.
En dus, concludeert Khan, is een engagement om iets tegen dat geweld te doen noodzakelijk een langetermijnengagement. Khan: ‘En bovendien moet de Belgische regering niet alleen spreken met de Congolese regering, ook al is die verkozen. Om echt een zicht te hebben op de behoeften van mensen, moet je met de mensen zelf praten. Er zijn vrouwengroepen die je kunnen vertellen wat ze nodig hebben.’
Steven Vanackere deelde de oproep van Khan voor een langetermijnengagement. De drang om onmiddellijke resultaten te halen, maakt het volgens hem onmogelijk om iets te betekenen. ‘Het is niet populair om dat als politicus te zeggen, maar ik geloof dat we onze solidariteit met het Congolese volk zeker een generatie zullen moeten volhouden, met alle vallen en opstaan dat daarbij hoort.’ Vanackere bevestigde ook het belang van een authentieke en sterke civiele samenleving, wat volgens hem ook niet altijd evident is.
Hoe gaan studenten om met andersdenkenden? Deze vraag staat centraal in een opmerkelijk trainingsprogramma op ROC Menso Alting in Zwolle. In samenwerking met de Stichting Interculturele Alliantie ICA traint het christelijke MBO haar studenten in het omgaan met diversiteit. De sleutel voor het succes van dit programma ligt in het inschakelen van de eigen studenten als trainers van medestudenten.
Tolerantie en acceptatie van andersdenkenden behoren tot de kernwaarden van goed burgerschap in onze samenleving. Jongeren omringen zich echter het liefst met gelijkgezinden. Binnen de groep heersen ongeschreven regels over gedrag, taalgebruik, kleding maar ook over de manier van denken en omgaan met verschillen. De mening van leeftijdgenoten (de ‘peergroup’) telt zwaarder dan die van ouders of docenten. Dit gegeven is de kracht achter het welslagen van de zogenaamde ‘peergroup-trainingen’. Op ROC Menso Alting krijgen studenten een training in het bewust worden van de eigen identiteit en het bestrijden van discriminatie, vooroordelen en uitsluiting. Op hun beurt trainen zij andere studenten, ook op andere scholen, in deze waarden.
De formule van de ICA blijkt succesvol en is op ROC Menso Alting zeer goed ontvangen. Onlangs kon de eerste groep peertrainers hun certificaat in ontvangst nemen. Ook de ervaringen onder de medestudenten zijn positief. ‘Ik vind het echt leuk om te discussiëren met de groep. Het enthousiasme was te proeven, en de opdrachten gingen goed, en ik denk dat de boodschap goed is overgekomen’, aldus een van de deelnemers.
6 items | 7 visits
Centraal in het humanisme staan de Universele Rechten van de Mens. En als het gaat om schending van mensenrechten is dat niet alleen een ver-van-mijn-bedshow. Het gebeurt ook 'bij ons om de hoek'.
Updated on Apr 27, 10
Created on Apr 20, 10
Category: Religion & Beliefs
URL:
Het debat belandde tenslotte bij de westerse aanwezigheid in Afghanistan. Kan je in dat land vandaag aan emancipatie of ontwikkeling doen zonder oorlog te voeren met taliban of andere groepen, die op zijn zachtst niet enthousiast zijn over onderwijs voor meisjes en gelijke rechten voor vrouwen? ‘Jullie moeten de oorlog niet voeren, dat doen de Afghaanse vrouwen zelf wel. Zorg ervoor dat je hen steunt, bijvoorbeeld door microkrediet beschikbaar te maken’, was de snelle reactie van Irene Khan.