bianca nicholson's List: Poetry (Afrikaans)

Vergewe en vergeet



Dat gij niet vergeet
de dingen die uwe

ogen gezien hebben. (Deut 4:9).



Daar het 'n doringboompie

vlak by die pad gestaan,

waar lange ossespanne

met sware vragte gaan.



En eendag kom daarlanges

'n ossewa verby,

wat met sy sware wiele

dwars-oor die boompie ry.



"Jy het mos, doringstruikie,

my ander dag gekrap;

en daarom het my wiele

jou kroontjie platgetrap."



Die ossewa verdwyn weer

agter 'n heuweltop,

en langsaam buig die boompie

sy stammetjie weer op.



Sy skoonheid was geskonde;

sy bassies was geskeur;

op een plek was die stammetjie

so amper middeldeur.



Maar tog het daardie boompie

weer stadig reggekom,

want oor sy wonde druppel

die salf van eie gom.



Ook het die loop van jare

die wonde weggewis -

net een plek bly 'n teken

wat onuitwisbaar is.



Die wonde word gesond weer

as jare kom en gaan,

maar daardie merk word groter

en groei maar aldeur aan.

the rise and fall of the
afrikaans empire



"You reached for the secret too soon -

You cried to the moon" PINK FLOYD



Langs die ou grondpad

Het 'n doringboompie gestaan.

Ossewaens en Model T's

het elke week verby gegaan -

Families het later

Piekniek gehou in sy skadu,

By die water

Van die stroom

Met hampers en kiste bier.

So is die Afrikanervolk gebore;

Babalaas en loom,

'n Burp wat eggo

Verby dorindraad, blokhuis

En die verveelde doringboom.



Geen Engelse wa het hom vertrap nie -

Hy het homself ingeperk, verdors, verknel,

Toe, op 'n dag,

Die bouers in hul blikhuisies kom werk

Aan 'n nuwe hoofweg; glad en snel

Vir môre se toeriste

In hulle fur-en-chroom-ses-silinder-doodskiste



Vandag weet niemand van die doringboom

En slegs 'n skelet

Is sigbaar in die nag

En, as jy naby genoeg stap

Tussen die kliperts en die kriekies

Hoor jy nog die gelag van kinders

Waar families vleis gebraai het -

Die doringboom is dood

En gister se geskater

Met blikkoppies by die water

Is versteen vir 'n nuwe nageslag

In muf swart bladsye

En geel kiekies.



'n Stukkende stofpad

Bak nog agtermiddags in die son

Met disselbos en klitsgras geplavei

As afgeleefde monument

Vir reisigers uit die ou tyd

Maar 'n eeu moes end

En inkeer op homself, going, going, gone...

Stil, herders van die volk, leiers van die warboel-trekkery

Want die era van die doringboom is klaar verby.

Verlore Stad



In die reën wat verby is

ver dag en verlore stad

van akkers van duiwe vol dagbreek



was my hande die ene eekhorinkie

vinnig sku maar voorbereid

ver dag en verlore stad



deur al die mense het jy gekom

met 'n eenvoudige glimag

soos van 'n lang reis



en die reën wat verby is

het hom verwarm aan my lyf

die reën van rook en oker



wat ruik na jou hande skoongewas

na warm duiwe en die oop

oranje papawer van die lug

Korreltjie sand




Korreltjie korreltjie sand

klippie gerol in my hand

klippie gesteek in my sak

word korreltjie klein en plat



Sonnetjie groot in die blou

ek maak net 'n ogie van jou

blink in my korreltjie klippie

dit is genoeg vir die rukkie

Kindjie wat skreeu uit die skoot

niks in die wêreld is groot

stilletjies lag nou en praat

stilte in Doodloopstraat



Wêreldjie rond en aardblou

korreltjie maak ek van jou

huisie met deur en twee skrefies

tuintjie met blou madeliefies



Pyltjie geveer in verskiet

liefde verklein in die niet

Timmerman bou aan 'n kis

Ek maak my gereed vir die Niks



Korreltjie klein is my woord

korreltjie niks is my dood

Allerliefste, ek stuur
vir jou 'n rooiborsduif



Allerliefste, ek stuur
vir jou 'n rooiborsduif

want niemand sal 'n boodskap wat rooi is skiet nie.

Ek gooi my rooiborsduif hoog in die lug en ek

weet al die jagters sal dink dis die son.

Kyk, my duif kom op en my duif gaan onder

en waar hy vlieg daar skitter oseane

en bome word groen

ek hy kleur my boodkap so bruin oor jou vel

 

Want my liefde reis met jou mee,

my liefde moet soos 'n engel by jou bly,

soos vlerke, wit soos 'n engel.

Jy moet van my liefde bly weet

soos van vlerke waarmee jy nie kan vlieg nie

 

 



(Jou brief is
wonderlik)

Jou brief is wonderlik,
nog groter en ligter

as die gedagte aan 'n blom wanneer die droom

tuingrond is,

jou brief gaan oop iets ontvou

en van buite kom daar lug kom daar woorde

 kom ruimte,



ek het in groen weivelde geslaap

ek het op die rand van die dal van doodskaduwee

in die laaste nagwaak

gelê en luister hoe die veroordeeldes

deur gange in die grond gelei word,

                                                
hoe hulle sing



met die asems in die monde

soos inwoners wat op vertrek staan

omdat die stad brand, hoe hulle sing

met die asems soos boeie,

                                   
hoe hulle sing,

hulle wat van die donker in die lig gaan spring

hulle wat gepos gaan word na 'n bestemminglose adres,

en ek het die onheil gevrees



die tafel voor my aangesig teenoor my teënstanders

is leeg, ek het as op my hoof,

my beker is leeg,



en ek het na jou brief gevlug en gelees

van die lemoenboompie oortrek van wit bloeisels

wat oopgaan met die son,

ek kon dit ruik op die balkon,

                                      
ek kan jou ruik



nog heerliker en ligter as die gedagte aan 'n blom

in hierdie donker nag,



ek sal aan jou woorde aan die lug hang,

gee dat ek in jou brief mag woon

in lengte van dae



envoi,

jou brief is wonderlik, nog groter en ligter

as die gedagte aan 'n blom wanneer die droom

tuingrond is,

jou brief gaan oop iets ontvou

en van buite kom daar lug kom daar woorde

kom onthou,

Joan Hambidge

Route 66

In 'n karaoke bar

downtown Boston

kweel 'n jazz-sangeres

"Route 66". Sy steel die hoë

note soos 'n diva rose vang;

dan brom sy in 'n diep binnensmondse bas

oor die lewe, oor die lewe

wat verbygaan. In die karaoke bar

downtown Boston ja downtown Boston

kyk die digter hoe die jazz-sangeres

op die maat van 'n bekende lied

kweel en kwinkeleer en uitbrei

bysit en wegneem wegneem en bysit

dit haar eie maak soos

Ella Fitzgerald lullaby sy ons

maak ons wakker nes die gedig

'n jazzerige-weergawe word

van die oorspronklike toneel

vol uitgeworpenes, "operasangers"

en ander brommers wat probeer sing

probeer sing maar nooit maar nooit

die eerste, oorspronklike lied

regtig so goed kan vertolk nie.

’n Gedig plagieer die werklikheid

In Indië word die linkerhand

gebruik om die afvalskotjies mee op te vang;

hierom groet of eet mens nooit met hierdie hand.

Vir 'n gedig hou die digter ook die hand uit

(biesie biesie bame, vou die handjies same)

vir 'n digterlike inval. Dit begin met 'n melodie

soos Frank Sinatra wat kweel in 'n ou skoenwinkel

"It's raining pennies from heaven" (dit was gister,

nietemin) plus die milieu (verkieslik vreemd: Cambridge, Mass.

met die aanbreek van die ontglippende lente) en 'n getob

oor presies wát het in T.S. Eliot se melancholiese gemoed

gebeur met "April is the cruellest month". Nog is het einde

niet. Soos daardie kakvangertjie in Indië is die digter

hier bewus van uitskot. Alvorens die vers lewe kry,

stol alle liggaamsfunksies. Selfs 'n angsaanval knyp

aan die keel. Sê nou net die vers is kriptomnesia? Of afgekyk?

Hoeveel erkenning? Word 'n voetnoot ná die kindergebedjie,

Frank Sinatra of T.S. Eliot behoef? Is boetedoening nodig

soos Here vergeef haar, want sy weet nie wat sy uitskyt nie

en boonop is sy nie meer die mens wat sy was nie.

Inderdaad soos ’n soort Salomo meen:

Daar is niks nuuts in die digterlike kryt nie!

Die anatomie van jaloesie

Ek is jaloers op hulle. Op die een

Wat volmaakte seuns uit jou skoot kon haal.

Wat werklike bloed en naelstring kon sien:

geen afbeelding of kloning of nabootsing.

’n Kind wat beur en stoot teen die ingewande van sy moeder,

my geliefde minnares. Ek is nydig op hom wat amper pa

gestaan het vir ’n ongebore kind wat iewers tussen een of twee maande

stom gebore is en nooit jou lewensvuur of drif sou smaak nie. Ek is venynig oor

hom wat eerste met sy harde geslag in jou nou, maagdelike ingang durf boor het.



Ek is woedend oor dit wat hulle kon verower en wegneem en wen.

Omdat hulle dieper in jou kon wees as wat ek ooit – al smag ek hoe –

kan wees. Hoor my aan (en vergeet om liefdeswil van Freud en lesbiese jaloesie):



Ek wens ek kan ’n kind uit jou kloon

’n kind wat op haar nes jy lyk

wat elke merkie op jou lyf ook op hare dra

’n kind wie se mondjie op joue trek:

af wanneer mismoedig; op in vreugde –

veral, veral ’n kind met jou mond:

teersag, volmaak en lieflik rond.



Maar alles bly afbeelding, verbeelding

In ’n onvolmaakte, jaloerse gedig.



Op 45 die hereweet, brand my hart nes in die eerste skrif.